Wakacyjne praktyki studenckie w Obserwatorium Instytutu Astronomicznego Uniwersytetu Wrocławskiego w Białkowie (Rok akademicki 2020/2021)

Wymiar praktyk: 96 godz. lekcyjnych (lecture hour, lh)

Podział na dwie częsci, stacjonarną obserwacyjną (OBS I, II, III) w Białkowie i zdalną  teoretyczną (TEO):

OBS I   (1--8 VII)      + TEO (26--30 VII),
OBS II  (9--16 VII)    + TEO (26--30 VII),
OBS III (17--24 VII)  + TEO (26--30 VII).

Miejsce: Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Wrocławskiego w Białkowie k. Wińska, gmina Wińsko, powiat wołowski (ok. 70 km od Wrocławia).

Uwaga! Tylko podczas cześci obserwacyjnej zajecia obywają się w obserwatorium. Student zobowiązany jest przyjechać do Białkowa pierwszego dnia swojej cześci OBS przed godziną 12-tą i opuścić obserwatorium ostatniego dnia swojej cześci OBS do godz. 12-tej.

Na zajęciach obserwacyjnych podczas jednego turnusu OBS może przebywać jedynie dwóch studentów, jeden w grupie astrofizycznej, drugi w heliofizycznej Zajęcia teoretyczne (TEO) będą się odbywały w ostatnim  tygodniu po powrocie z Białkowa. Wszyscy studenci biorący udział w praktyce w Białkowie muszą być zdrowi. Po przyjeździe na miejscu będzie mierzona temperatura. Zapewniony będzie również w Białkowie płyn dezynfekujący do rąk dla studentów  i prowadzących. Maseczki należy zapewnić sobie we własnym zakresie.

Program praktyk

Studenci biorący udział w praktykach zostaną podzieleni na dwie grupy i będą realizować dwa bloki programowe każdy po 48 lh, astrofizyczny i heliofizyczny. Przejście z częsci helio- na  astrofizyczną i odwrotnie nastąpi po 3 dniach.

Blok astrofizyczny (48 lh):

Wrocławscy astrofizycy zajmują się głównie gwiazdami zmiennymi, które badają metodami tzw. asterosejsmologii. Ta rozwijająca się coraz burzliwiej technika pozwalająca "zajrzeć" do wnętrz gwiazdowych może wkrótce pomóc poznać dużo lepiej fizykę ewolucji niektórych gwiazd, zwłaszcza masywnych. Specjaliści w tej dziedzinie poprowadzą następujące zajęcia:

  • Planowanie obserwacji.
  • Obserwacje CCD gromad otwartych i kulistych.
  • Kalibracja i redukcja danych (fotometria aperturowa i profilowa oraz pośrednia metoda odejmowania obrazów). Wprowadzenie do IRAF-a i DAOPHOT-a.
  • Transformacja jasności do systemu standardowego.
  • Sporządzanie i interpretacja wykresów kolor-jasność oraz wykresu dwuwskaźnikowego gromad gwiazd.
  • Poszukiwanie gwiazd zmiennych: a) analiza krzywych blasku, b) inne metody poszukiwania gwiazd zmiennych (metoda odejmowania obrazów).
  • Wprowadzenie do fotometrii podczerwonej.
  • Analiza fourierowska uzyskanych krzywych blasku.
  • Kalibracja i redukcja spektroskopowych obserwacji archiwalnych wybranych gwiazd (bias, dark, flatfield) programem IRAF
  • Wyznaczanie prędkości radialnych analizowanych gwiazd metodą korelacji krzyżowej programem IRAF
  • Kilka wykładów i ćwiczeń dotyczących budowy i ewolucji gwiazd - szczegółowy program tutaj
  • Wstęp do asteroseismologii.
  • Southern African Large Telescope (SALT): udział Polski w projekcie SALT (wykład) i przygotowanie aplikacji o czas obserwacyjny (warsztat).
  • Astrofotografia (terenowe zajęcia praktyczne) i wyznaczanie refrakcji atmosferycznej (warsztat).

Blok heliofizyczny (48 lh):

Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego jest największym ośrodkiem w Polsce specjalizującym się w fizyce Słońca. Specjaliści w tej dziedzinie poprowadzą następujące zajęcia:

  • Zapoznanie z podstawowymi instrumentami obserwacyjnymi - budowa, działanie, zasady obsługi i bezpieczeństwo obserwatorów.
  • Wstęp do fizyki Słońca - parę wykładów poświęconych naszej najbliższej gwieździe oraz zjawiskom aktywnym na Słońcu.
  • Proste patrolowe obserwacje heliofizyczne przy użyciu teleskopu horyzontalnego, filtrogramy protuberancji i rozbłysków.
  • Obserwacje filtrogramowe protuberancji i obszarów aktywnych prowadzone Dużym Koronografem.
  • Obserwacje zjawisk aktywnych (erupcje protuberancji, rozbłyski) spektrografem obrazującym MSDP.
  • Udział w bieżących programach obserwacyjnych.
  • Metody opracowania obserwacji heliofizycznych - redukcja samodzielnie wykonanych obserwacji.
  • Samodzielna praca na zredukowanych obrazach i widmach.
  • Wyznaczanie podstawowych parametrów plazmy koronalnej z obserwacji rentgenowskich - praca na danych satelitarnych.
  • Wykład o satelitarnych obserwacjach źródeł promieniowania rentgenowskiego przy użyciu apertur kodowanych.
  • Ćwiczenia dotyczące rekonstrukcji obrazów rentgenowskich Mgławicy Krab i rozbłysków słonecznych, fotometrii i analizy zmian położeń źródeł w funkcji czasu oraz energii.
  • Analiza widm promieniowania rentgenowskiego przy użyciu pakietu OSPEX - bez i z rozdzielczością przestrzenną na przykładzie obserwacji RHESSI i FERMI.
  • Wykład na temat obserwacji Słońca w zakresie EUV i SXR.
  • Wykład interdyscyplinarny na temat wpływu ewolucji Słońca na Ziemię.
  • Pracownia: analiza danych z instrumentu AIA na satelicie SDO - wyznaczenie parametrów geometrycznych i kinematycznych zjawisk aktywnych obserwowanych w zakresie EUV.

Dojazd

Obserwatorium znajduje się w małej wsi Białków, blisko drogi łączącej Żmigród z Wińskiem.

Położenie: 51o 28' 34.6" N, 16o 39' 22.2" E .

Niestety, obecnie nie ma bezpośredniego połączenia z Wrocławia do Wińska. Konieczna jest podróż okrężna do Lubina, skąd kursuje autobus do Wińska. Autobusy do Wińska proszę sprawdzać parę dni przed wyjazdem np. na http://www.e-podroznik.pl/

Najlepsza metoda dojazdu to własny samochód. Na miejscu jest parking.

W razie kłopotów z dojazdem lub z pytaniami bytowo-socjalnymi należy kierować się bezpośrednio do:

   e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. (turnus OBS I)

   e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. (turnus OBS II, III)

Stara droga nr 5

Przy podróży samochodem, należy dojechać do Żmigrodu, który znajduje się na trasie Wrocław-Poznań, następnie w mieście skręcić na drogę 339 w kierunku Wołowa. Po kilkuset metrach pojawia się znak skrętu w prawo do Wińska. Trzeba przejechać około 18 km. Sugerujemy ostrożną jazdę na tym odcinku, w kilku miejscach znajdują się dość zaskakujące zakręty. Za wsią Stryjno zaczyna się las, gdzie trzeba wypatrywać znaku skrętu w prawo: Białków 0,8.

Droga samochodem przez Żmigród od strony Wrocławia

Droga przez Stryjno do Białkowa

Nowa droga - S5

Przy podróży samochodem, należy dojechać do Żmigrodu, który znajduje się na trasie Wrocław-Poznań (S5), na zjeździe do miasta jechać drogą 339 w kierunku Żmigrodu. Po kilkuset metrach pojawi się znak skrętu w lewo do Wińska. Trzeba przejechać około 18 km. Sugerujemy ostrożną jazdę na tym odcinku, w kilku miejscach znajdują się dość zaskakujące zakręty. Za wsią Stryjno zaczyna się las, gdzie trzeba wypatrywać znaku skrętu w prawo: Białków 0,8.

Droga samochodem przez Żmigród od strony Wrocławia

Droga przez Stryjno do Białkowa

Przy dojeździe środkami komunikacji masowej należy dojechać do Wińska, a potem przejść ok. 4 km do Białkowa.

Droga z Wińska do Białkowa

 

Warunki lokalowe

Nocleg zapewniamy bezpłatnie w Obserwatorium. Warunki na miejscu są bardzo dobre. Willa, w której znajdują się pokoje gościnne, kuchnia i węzeł sanitarny jest po gruntownym remoncie (Rys. 4, 5). Należy ze sobą zabrać własną pościel lub śpiwór. Na miejscu znajduje się dobrze wyposażona kuchnia z lodówką, mikrofalówką, płytą ceramiczną i piekarnikiem, jednak nie ma żadnego cateringu, więc wszystkie posiłki trzeba przygotować we własnym zakresie. Nie ma też pralki. Dobrze zaopatrzone sklepy znajdują się w Wińsku, nieco bliżej jest mały wiejski sklep w Stryjnie.

W budynkach Obserwatorium istnieje dostęp do bezprzewodowego internetu, drukarki i komputera. Można przywieźć ze sobą laptopy. Szybkość łącza internetowego nie jest jednak wysoka więc funkcjonalność połączenia jest ograniczona.

 W razie problemów z dojazdem proszę dzwonić do Obserwatorium, 71 389-80-24, ewentualnie do godz. 15:00 do sekretariatu Instytutu Astronomicznego we Wrocławiu, 71 337-80-60